Kerst en rustzoeken

Kerst is perfect om even stil te staan! Even te stoppen met de ratrace. En stil te staan bij het wonderlijke verhaal dat wij kerst noemen.

Kerst valt op één van de kortste dagen van het jaar, een dag waarop er heel weinig natuurlijk licht is. Geen licht betekende vroeger niet kunnen werken = dus rust en stilte. Zo heeft God rust ingeschapen hier op aarde. In de natuur zit een ritme van rust en activiteit… dit is door onze uitvindingen flink door de war gegooid. 

De wetenschap herontdekt de waarden die God al in de bijbel en de schepping gelegd heeft … 

Ik heb de functie van die rust zelf leren kennen en heb er mijn werk van gemaakt om het vinden van die rust door te geven. Ik neem je graag mee op zoektocht met woorden en in het ervaren. Ook in het kerstverhaal zit een uitnodiging tot rust. Je leest hier het kerstverhaal in Lucas 2

In het gewone leven van mensen komt opeens een wonderlijk bericht. De herders die gewoon in het veld hun werk doen en overvallen worden door een engelenkoor. Het wonderlijke verhaal van Jezus komst naar deze wereld! EN: Het is niet een ver van je bed show… de weg van God en de weg naar God loopt via ons. Via ‘binnen in’ ons en dat is een mysterie.

‘Het mysterie dat in alle eeuwen en voor alle generaties verborgen is geweest, maar nu aan Zijn heiligen onthuld is. Aan hen heeft God bekend willen maken hoe glorierijk dit mysterie is voor alle volken: Christus is in u, hij is uw hoop op goddelijke luister.’

Paulus, Kolossenzen 1:26 en 27

En dit is maar één tekst over Jezus die naar ons toekomt, het is een terugkerend thema in de Bijbel. God is bij ons. Om rust te vinden hoef je niet buiten jezelf te gaan zoeken. Het mysterie is dat God is afgedaald in ons mensen op onze aarde. In de tweeduizend jaar oude christelijke traditie hebben mensen God gezocht door stilte en meditatie, door het naar binnen keren, zo hebben ze Gods aanwezigheid geprobeerd te zoeken. Je bent in goed gezelschap dus als je dat probeert!

Misverstanden

Even een misverstand uit de wereld helpen: De rust waarover God spreekt is ook wel Shalom of vrede. Rust is dus niet synoniem met relaxen, nietsdoen, afwachten, een hangmat met cocktail. Dat soort rust. Maar de rust waar we over spreken gaat dan over innerlijke rust. Dus hoe je je vanbinnen zeker voelt in wie je bent, geen spanning over tekortschieten, niet jezelf veroordelen en opjagen, onzeker zijn of je wel het goede doet. Deze rust is niet een tegenstelling tot actief handelen, werken, energiek bezig zijn, hulpbieden, je inzetten voor een betere wereld. Het gaat om je grondhouding van waaruit je vervolgens gaat handelen. Rust en stilte zijn eerst nodig voor je welzijn en om God in je menszijn te kunnen ontvangen. Zijn liefde, genade en vriendelijkheid zelf te ervaren en om daarna en vandaaruit met een liefdevolle basishouding naar jezelf. De wereld in te gaan. En dat uit te stralen

Die rust is niet vanzelfsprekend. Bezig zijn kan een hele mooie uiting zijn van die rust, maar kan ook zijn dat je aan het wegrennen bent bij de onrust van binnen. Tot rust komen is dan niet altijd een feestje. Het kan eerst van je vragen dat je de onrust, de tekorten in jezelf onder ogen komt. En dat is niet leuk. 

Heb je het weleens geprobeerd, stilzijn? Mediteren? Proberen naar God te luisteren? Stille tijd houden? Zonder op afleidingen in te gaan? Wat gebeurde er dan? Onrust, ongemak? Gedachten? Of vond je het heerlijk?! Eerlijk gezegd… ook als je vaker mediteert kan dat wisselen. De uitnodiging is: Ga door de onrust heen. Loop er niet voor weg, maar kom onder ogen wat er is. Daarin zit de weg naar echte rust en vrede.  

Rust hebben in je leven heeft dus niet met rustige omstandigheden te maken… Als je voor rust naar een wellnesscentrum kan of op vakantie naar de tropen, dan behoor je tot de paar procent wereldbewoners die dat kan. Het helpt even…maar de rust ben je ook snel weer kwijt.

Wat helpt om rust te vinden? 

  1. Bewustzijn hoe je leefomgeving ingericht is 
  2. Bewustzijn hoe je gemaakt hebt, 
  3. Stilteoefeningen oftewel meditatie

Om te beginnen kan je je dus bewustworden van je leefomgeving, dat is de aarde en hoe die functioneert. Het kerstfeest valt in een periode waarin het ritme van de seizoenen vraagt om rust. De winter kenmerkt zich door weinig licht, de natuur heeft zich naar binnen gekeerd, bloei en groei zijn onzichtbaar. Het is een periode van verstilling, aan de buitenkant is niets te zien: de bomen en planten zijn kaal en lijken wel dood. We kunnen wel verwachten…op basis van ervaring weten we dat het leven, de groei en bloei weer terugkomt. Maar nu nog even niet. Het is donker en stil. De winter is in de natuur een tijd van rust.

De donkerte van de winter heeft een functie. God heeft dat in de natuur ingeschapen. Net als andere ritmes: Naast de seizoenen heb je het ritme van dag en nacht, het MAAN-ritme, de maanden, dat ritme dat vrouwen aan hun lijf ondervinden.  En dan heb je het ritme van de 7-daagse week. 6 dagen werken en 1 dag rusten. Dat ritme is zelfs een scheppingsopdracht! De mens wordt geschapen op dag 6 en de eerste dag dat hij opstaat in de nieuwe wereld is alles door God al klaargemaakt…en als de mens s’ morgens zijn ogen opslaat en een vegan salad gaat eten zegt God, vandaag mag je rusten. en dat terwijl we net zijn begonnen 🙂

Is dat even anders dan dat wij dat doen… Als mensen vinden we die rust en stilte niet zo leuk, en ook daarom vieren we midden in die donkere winter het kerstfeest. Daarom steken we lichtjes aan, licht gaat over zon, energie, feest, naar buiten treden, alles is zichtbaar en uitbundig vol in groei en bloei…. Kijk maar naar de denneboom. Een groene boom! Maar je komt het best tot je recht in het levensritme van actie én rust.  Dat is onze natuurlijke leefomgeving.

Als tweede punt van bewustworden is hoe je lichaam in elkaar zit. Rust vind je als je oplet hoe je gemaakt bent en dat ook op de goede manier gebruikt. Rust is goed voor je hersenen ontdekt de wetenschap. Er zijn veel ontwikkelingen op het gebied van het neurologisch onderzoek. Men heeft ontdekt dat neuronen in onze hersenen werken als spieren. Dus net als sporten, werken oefeningen goed voor onze hersenen. Je moet trainen en rusten om spieren op te bouwen. Neuronen vormen paden in onze hersenen en leggen continue nieuwe verbindingen door ervaringen die je opdoet. Wat je doet verandert je brein. Dat vraagt tijd en herhaling en daarna een goede nachtrust. Zo leert het brein. In de nacht worden verbindingen die niet gebruikt worden ook weer opgeruimd…

Wat helpt om rust te vinden? Herhaling… dus oefenen! Ervaringen zijn belangrijke manier van leren. Ervaring heeft ook oude christelijke papieren: de geestelijke disciplines zijn niet voor niets meditatie en gebed heel belangrijk. Door dat te doen. Ontwikkelen je hersenen zich.

Als derde punt heb je de stilteoefeningen, oftewel meditatie. Wat is dat? Meditatie is een concentratieoefening van het brein. Christelijke meditatie is ‘je redenerende denken tot zwijgen brengen, om in de aanwezigheid van God te komen’. Deze definitie die uit 2 delen bestaat. Je oefent je denken en dat is praktisch en Punt 2 is hoe die stilte je kan helpen, jezelf voor te bereiden en beschikbaar te maken om God te ervaren.

Kerst: God ontvangen

Stilte en rust zoeken is ruimte maken in je eigen drukte, zodat je kan gaan ervaren. Bewustworden. Aanwezig zijn. Meditatie is wat wij kunnen doen! Waarin we kunnen samenwerken met God. De omstandigheden scheppen, om het mysterie van God in ons te ontvangen. Te ervaren dat hij leeft, dat hij aanwezig is, dat hij zelfs in ons is. Hoe groot mysterie dat ook is. Klinkt mooi en goed he!? Althans mijn hart maakt een sprongetje bij het idee dat dat kan en dat ik er ook iets aan kan doen. Dat verlangen is een drijfveer om die misschien lastige stilteoefeningen aan te gaan. 

Hoe doe je dat dan? Er zijn heel veel verschillende mogelijkheden…maar we hebben iets ingeschapen gekregen. Een prachtig tool. Een hulpmiddel wat altijd beschikbaar is. De adem. Laten we dat eens inzetten. We nemen een ADEMPAUZE om stilte en rust vinden te beoefenen. Probeer eens deze ademoefening:

  • Ga goed zitten, voeten op de grond, ogen dicht.
  • Niet op de dingen om je heen letten, maar naar binnengaan met je aandacht.
  • Volg de beweging van je adem: Adem in, adem uit en rust.
  • als je rust, doe je niets. Dan komt je adem vanzelf weer op.
  • Focus je op je adem, die in en uitgaat. Je levensadem van God gekregen. 
  • Gedachten die komen merk je op en dan breng je je aandacht terug naar de beweging van de adem. Je hoeft even niets anders dan te ademen. 

Haal een keer diep adem. Deze oefening kan voor iedereen zijn. Lukt het om rustig te focussen op je adem? Of ontregelde je adem. Dat kan. Of was je continue afgeleid? Dat hoort er allemaal bij…

KERST nodigt uit tot rust te komen

Met deze adempauze kan je je redenerende denken tot zwijgen brengen. Je adem is altijd bij de hand! Even diep ademhalen vanuit je buik als het je teveel wordt, even niet je gedachten op de troon van je leven. Maar rust brengen in je lichaam en je geest. Door de eeuwen heen hebben christenen de stilte opgezocht om daarin God te zoeken. Dit weten, en het doen van stilteoefeningen. Oftewel Christelijke meditatie, is een geweldige hulp om vanuit dat wonder te leven. Het wonder van kerst is: God is naar ons toegekomen. 

En het mooie is: Je hoeft het niet helemaal zelf te doen! Als jij loopt te modderen kan je dat alleen doen, of je kan dat doen vanuit het bewustzijn dat God erbij is:  Wij hoeven onszelf niet met de haren uit het moeras te sleuren. Meditatie is niet het zoveelste puntje op onze to do lijst. Dit is anders dan meditatie in een andere traditie: Want…

niet meditatie is onze weg naar het leven, maar Jezus is. Meditatie is een middel waarop wij ruimte mogen maken.

Stilte en meditatie helpt om je niet te laten opslokken door dagelijkse sleur waarin je te makkelijk het zelf doet. Maar tijd en ruimte te maken voor God en Gods werk in ons leven, in ons hart … Onze stilte is een meewerken aan zijn komst in je leven, en zo in de wereld. 

En heb je helemaal tot hier gelezen, dan ben je toch even uit je wereld gestapt die doordraait. En ik mag je vertellen van het goede nieuws voor herders, mensen, millenials, boomers… In je leven, misschien wel in de donkere ratrace van je leven verschijnt een licht aan de nachtelijke hemel. De redder is geboren. En hij nodigt je uit… om:

  • Hem te ontmoeten.
  • In zijn aanwezigheid zijn. 
  • Een plek waar je mag Thuiskomen.
  • Waar je Veilig bent.
  • Waar je mag Zijn, even niet wat hoeft te doen.

Dus, ontspan. Breng je gedachten tot zwijgen. En hoor de stem van God je uitnodigen.

Audrey Assad zingt ‘Sofly and Tenderly’

De tekst is de transcriptie van een spreekbeurt op kerstavond 2019.